Ambicja kluczem do sukcesu pakietu Digital Omnibus
Uproszczenie unijnych przepisów dotyczących technologii ma kluczowe znaczenie dla konkurencyjności Europy. Niedawny wniosek dotyczący pakietu Digital Omnibus stanowi ważny krok w kierunku zwiększenia pewności prawa dla innowatorów, ograniczenia fragmentacji oraz wspierania konkurencyjności przedsiębiorstw działających w UE. W czasie, gdy firmy funkcjonują w coraz bardziej złożonym i nakładającym się otoczeniu regulacyjnym, inicjatywa ta sygnalizuje uznanie potrzeby usprawnienia unijnego dorobku prawnego w dziedzinie cyfrowej oraz zapewnienia większej pewności dla innowacji i inwestycji w całej Europie.
Pakiet Digital Omnibus ma zasadnicze znaczenie dla realizacji długoterminowych celów UE w zakresie wdrażania technologii i konkurencyjności: Europa nie może być konkurencyjna bez prężnie rozwijającego się sektora technologicznego ani wiarygodnie określać się mianem „kontynentu AI”, jeśli trenowanie i wdrażanie modeli jest nadmiernie skomplikowane. Pakiet wzmacnia także suwerenność cyfrową, zwiększając globalną atrakcyjność i odporność Europy. Zapewnienie firmom praktycznych ram umożliwiających wprowadzanie innowacji i rozwój na rynku europejskim pomaga chronić się przed ryzykiem uzależnienia w obecnym kontekście geopolitycznym. To Europa może najwięcej zyskać na ambitnym pakiecie Omnibus. Jego przyjęcie będzie sprawdzianem zaangażowania decydentów w realizację agendy konkurencyjności przedstawionej przez Draghiego. Rada i Parlament muszą teraz szybko działać, aby przekuć uproszczenie w realną siłę gospodarczą.
Terminowe przyjęcie wniosków przez współprawodawców będzie kluczowe, zwłaszcza w przypadku pakietu Omnibus dotyczącego AI. W szczególności wniosek Komisji dotyczący odroczenia rozpoczęcia stosowania części AI Act (aktu w sprawie sztucznej inteligencji) musi zostać zatwierdzony jak najszybciej, ponieważ w przeciwnym razie odpowiednie wymogi zaczną obowiązywać od 2 sierpnia 2026 r. Sprawny proces legislacyjny wyśle przedsiębiorstwom silny, pozytywny sygnał, że UE jest zdecydowana wspierać pewność prawa i innowacje. Jeżeli przyjęcie pakietu Omnibus dotyczącego AI w terminie nie będzie możliwe, mechanizm „zatrzymania zegara” w odniesieniu do systemów AI wysokiego ryzyka oraz przejrzystości AI powinien zostać wyodrębniony z wniosku i rozpatrzony w trybie przyspieszonym.
Zaproponowane przez Komisję doprecyzowanie RODO również stanowi krok we właściwym kierunku. Choć nadal potrzebne są pewne korekty, wniosek Komisji oferuje pragmatyczne podejście do tego, w jaki sposób dane osobowe mogą być wykorzystywane do rozwijania nowych technologii przy jednoczesnej ochronie praw jednostek. Nie jest to deregulacja ani ograniczanie praw podstawowych – to ukierunkowane działanie mające na celu pogodzenie innowacji z ochroną danych, tak aby firmy mogły rozwijać i wdrażać innowacyjne technologie w jasnych granicach zgodnych z przepisami.
Jednocześnie decydenci muszą kontynuować prace, w szczególności w obszarach danych i cyberbezpieczeństwa. Choć pakiet Omnibus dotyczący danych i cyberbezpieczeństwa wprowadza pozytywne elementy, w tym propozycję utworzenia jednolitej platformy zgłaszania, nie rozwiązuje jeszcze szeregu kluczowych kwestii. Należą do nich obawy dotyczące harmonogramów wdrażania Cyber Resilience Act (CRA, akt o cyberodporności) i Data Act (akt w sprawie danych), nakładające się obowiązki w zakresie zgodności, dokumentacji i audytu wynikające z różnych ram cyberbezpieczeństwa, a także utrzymująca się niepewność prawna i złożoność wynikające z Data Act.
Wyważenie harmonogramów i poziomu ambicji będzie miało zasadnicze znaczenie dla powodzenia wniosków w ramach pakietu Omnibus. Konieczne są znaczne prace, aby w pełni ocenić i uwzględnić wzajemne oddziaływanie oraz łączne skutki unijnych ram prawnych, z wykorzystaniem istotnej roli cyfrowych kontroli sprawności (Digital Fitness Checks) w tym procesie.
Pakiet Omnibus to dopiero pierwszy krok: w miarę postępów procesu legislacyjnego potrzebna będzie większa ambicja. Wzywamy prawodawców do utrzymania silnej dynamiki na rzecz dalszego upraszczania, harmonizacji i spójności w całym cyfrowym otoczeniu regulacyjnym. Usunięcie tych niedociągnięć będzie niezbędne, aby pakiet zapewnił w praktyce rzeczywiste uproszczenie.
Author
